มะเร็งปากมดลูกเป็นโรคที่สามารถป้องกันและรักษาให้หายขาดได้ หากตรวจพบในระยะเริ่มต้นและได้รับการดูแลรักษาอย่างมีประสิทธิภาพ อย่างไรก็ตาม โรคนี้ยังคงเป็นมะเร็งที่พบบ่อยที่สุดเป็นอันดับ 4 ในสตรีทั่วโลก โดยคร่าชีวิตผู้หญิงไปเกือบ 350,000 รายในปี 2565
มีโรคเพียงไม่กี่ชนิดที่สะท้อนให้เห็นถึงความเหลื่อมล้ำระดับโลกได้ชัดเจนเท่ากับมะเร็งปากมดลูก ผู้เสียชีวิตเกือบ 94% ในปี 2565 อยู่ในประเทศที่มีรายได้ต่ำและปานกลาง ซึ่งเป็นกลุ่มประเทศที่แบกรับภาระของโรคนี้มากที่สุด เนื่องจากมีข้อจำกัดในการเข้าถึงบริการสาธารณสุข อีกทั้งการตรวจคัดกรองและการรักษาโรคยังไม่ถูกนำมาใช้อย่างแพร่หลาย
จึงได้มีการพัฒนายุทธศาสตร์ที่มีความมุ่งมั่น บูรณาการความร่วมมือ และครอบคลุมทุกภาคส่วน เพื่อเป็นแนวทางในการกวาดล้างมะเร็งปากมดลูกให้หมดไปในฐานะปัญหาสาธารณสุข
ยุทธศาสตร์ระดับโลก (A global strategy)
ในเดือนพฤษภาคม 2561 ผู้อำนวยการใหญ่องค์การอนามัยโลก (WHO) ได้ประกาศเรียกร้องให้ทั่วโลกร่วมมือกันขจัดมะเร็งปากมดลูก โดยเน้นย้ำถึงเจตจำนงทางการเมืองครั้งใหม่ที่จะทำให้การกวาดล้างโรคนี้กลายเป็นความจริง พร้อมทั้งเรียกร้องให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกฝ่ายรวมพลังกันเพื่อเป้าหมายเดียวกันนี้
จากคำร้องขอของประเทศสมาชิก ผู้อำนวยการใหญ่จึงได้จัดตั้ง “โครงการริเริ่มเพื่อขจัดมะเร็งปากมดลูก” (Cervical Cancer Elimination Initiative) ซึ่งเป็นโครงการเรือธง เพื่อพัฒนายุทธศาสตร์ระดับโลกในการกวาดล้างโรคนี้ และในเดือนสิงหาคม 2563 สมัชชาอนามัยโลกได้รับรองยุทธศาสตร์ระดับโลกเพื่อการกำจัดมะเร็งปากมดลูก
ถึงเวลาแล้วที่จะต้องลงมือทำเพื่อขจัดมะเร็งปากมดลูกให้หมดไปจากการเป็นปัญหาสาธารณสุข
การบรรลุเป้าหมายการกำจัดโรค (Achieving elimination)
เพื่อกวาดล้างมะเร็งปากมดลูก ทุกประเทศต้องทำให้อุบัติการณ์ของโรคต่ำกว่า 4 รายต่อประชากรสตรี 100,000 คน และรักษาระดับนี้ไว้ให้ได้ การบรรลุเป้าหมายดังกล่าวขึ้นอยู่กับเสาหลักสำคัญ 3 ประการและเป้าหมายที่เกี่ยวข้อง ดังนี้:
- การฉีดวัคซีน: เด็กหญิง 90% ได้รับวัคซีน HPV ครบถ้วนภายในอายุ 15 ปี
- การคัดกรอง: สตรี 70% ได้รับการตรวจคัดกรองด้วยการทดสอบที่มีประสิทธิภาพสูงเมื่ออายุ 35 ปี และตรวจซ้ำอีกครั้งเมื่ออายุ 45 ปี
- การรักษา: สตรีที่มีรอยโรคระยะก่อนเป็นมะเร็ง (pre-cancer) 90% ได้รับการรักษา และสตรีที่เป็นมะเร็งระยะลุกลาม (invasive cancer) 90% ได้รับการดูแลรักษา
แต่ละประเทศควรบรรลุเป้าหมาย 90–70–90 ภายในปี 2573 (ค.ศ. 2030) เพื่อเข้าสู่เส้นทางการกวาดล้างมะเร็งปากมดลูกให้หมดไปภายในศตวรรษหน้า
แหล่งอ้างอิง
https://www.who.int/initiatives/cervical-cancer-elimination-initiative
